Jak odwołać się od wyroku nakazowego?

 

Opublikowano: 12 czerwca, 2021

Kodeks postępowania karnego – wbrew powszechnym opiniom – zawiera kilka sposobów orzekania o odpowiedzialności karnej podejrzanego o popełnienie przestępstwa. Nie w każdym przypadku zachodzi konieczność przeprowadzenia tradycyjnego postępowania, ze wszystkimi jego zawiłościami proceduralnymi. Jedną z uproszczonych form orzekania o odpowiedzialności karnej, jest postępowanie nakazowe, sprowadzone właściwie do minimum formalności, odbywające się w ogóle bez udziału stron. Rezultatem tej procedury jest wyrok nakazowy. Sprzeciw od niego jest zaś formą odwołania się od niesłusznego – zdaniem oskarżyciela lub oskarżonego – rozstrzygnięcia. W jaki sposób przygotować tego rodzaju dokument, by mieć pewność poprawności i skuteczności?

Postępowanie nakazowe – najważniejsze informacje

Zgodnie z przywołanym na wstępie Kodeksem postępowania karnego, postępowanie nakazowe jest jedną ze szczególnych form procedury karnej. Zgodnie z przepisami, wyrok nakazowy można wydać jedynie w sprawach tych przestępstw, w stosunku do których prowadzi się dochodzenie. Wykluczone więc jest rozpatrywanie w tym trybie najpoważniejszych spraw. Poza tym tryb nakazowy można wdrożyć tylko wtedy, gdy zebrany podczas dochodzenia materiał dowodowy nie budzi wątpliwości co do okoliczności czynu i winy oskarżonego. Wówczas sąd orzeka na posiedzeniu bez udziału stron. Jednocześnie ustawodawca ograniczył wymiar kary możliwy do zasądzenia po przeprowadzeniu postępowania nakazowego. Oskarżonego w tym trybie można skazać na karę ograniczenia wolności lub grzywnę w wysokości do 200 stawek dziennych albo do 200 000 złotych. Prawem sądu jest także orzeczenie w wyroku nakazowym środka karnego, przepadku lub środka kompensacyjnego. Jeżeli sąd dojdzie do przekonania, że tego rodzaju sankcje są wystarczające, może na nich poprzestać. Oczywiście możliwość skorzystania z tego prawa otwiera się jedynie po spełnieniu przewidzianych prawem przesłanek.

Środek zaskarżenia: sprzeciw od karnego wyroku nakazowego

Odpis wyroku nakazowego doręcza się oskarżycielowi i pokrzywdzonemu, a oskarżonemu i jego obrońcy – wraz z odpisem aktu oskarżenia. Zawsze egzemplarz odpisu trafia także do prokuratora. Poza tym wraz z odpisem dostarcza się pouczenie, w którym wskazuje się w jaki sposób można odwołać się od wyroku nakazowego. Środkiem zaskarżenia od tego rodzaju orzeczenia jest sprzeciw od wyroku nakazowego. Oczywiście skorzystać z tego środka zaskarżenia ma prawo oskarżyciel oraz każdy skazany w przedmiotowym trybie. Dzięki otrzymaniu takiego kompletu dokumentów można przygotować prawidłowy sprzeciw, jednoznacznie odnosząc się do okoliczności sprawy, a zwłaszcza do kwestii podniesionych w akcie oskarżenia, będących przecież podstawą skazania.

Odwołanie od wyroku nakazowego jest jedynym sposobem na zmianę niekorzystnego rozstrzygnięcia. Stąd na przygotowanie tego dokumentu warto poświęcić odpowiedni czas i uwagę, powołując zarzuty i właściwie je uzasadniając. Niekiedy nieodzowna można okazać się pomoc profesjonalnego pełnomocnika, którego wiedza i doświadczenie pozwala na opracowanie właściwego sprzeciwu. A więc jak napisać sprzeciw od wyroku nakazowego?

Wyrok nakazowy – i co dalej?

Rozważając to, jak odwołać się od wyroku nakazowego, należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na zachowanie właściwego terminu na dokonanie tej czynności. Kodeks postępowania karnego na wniesienie sprzeciwu od wyroku zaocznego daje jedynie siedem dni, licząc od dnia jego doręczenia. Nie ma więc wątpliwości, że jest to stosunkowo krótki termin, wymagający sprawnej pracy nad treścią odwołania od wyroku zaocznego. Tym bardziej, że wniesienie pisma po upływie tego terminu spowoduje odmowę jego przyjęcia. Przekroczenie ustawowego terminu na wniesienie sprzeciwu od wyroku zaocznego spowoduje zamknięcie drogi odwoławczej, a tym samym uprawomocnienie się rozstrzygnięcia sądu.

Skoro sprzeciw od wyroku nakazowego jest rodzajem odwołania, poniekąd podobnym do apelacji, powinien on czynić zadość wszystkim wymaganiom stawianym dla tego rodzaju pisma procesowego. Z tego więc względu – co oczywiste – należy podać w nim dane skarżącego oraz samego wyroku, w tym zwłaszcza datę wydania oraz sygnaturę. Można także sformułować konkretne zarzuty oraz je uzasadnić. Nie jest to jednak wymóg obligatoryjny. Samo bowiem wzniesienie sprzeciwu powoduje rozpoznanie sprawy w zwyczajnym trybie, sąd zaś nie jest związany ani treścią wyroku nakazowego, ani sprzeciwu od niego. Z tego względu można założyć, że sporządzenie takiego pisma, jak odwołanie od wyroku nakazowego, którego wzór można bez problemu znaleźć w Internecie, nie stanowi większego problemu. Czy jednak warto korzystać z tego rodzaju rozwiązań?

Czy warto korzystać ze wzoru pisma?

Rzeczywiście wzór sprzeciwu od wyroku nakazowego jest łatwo dostępny, właściwie każdy skazany w trybie nakazowym korzystając z niego jest w stanie przygotować najbardziej podstawowe odwołanie od wyroku nakazowego. Aczkolwiek w praktyce korzystanie z takich rozwiązań rzadko przynosi pozytywne rezultaty. Co prawda złożenie w sądzie sprzeciwu opracowanego w oparciu o gotowy wzór doprowadzi do zainicjowania właściwej procedury, jednak z pewnością nie naświetli sądowi okoliczności – prawnych i faktycznych – które ten powinien wziąć podczas jej rozpatrywania.

Z tego względu warto opracować w pełni profesjonalny sprzeciw od wyroku nakazowego, podając zarzuty do rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem. Należy podkreślić, że bardzo często – chociażby ze względu na niejawny charakter postępowania – wyroki nakazowe są wydawane przez sądy wręcz automatycznie, zgodnie z treścią wniosku oskarżyciela. Tym bardziej więc prawidłowe przygotowanie sprzeciwu pozwala od razu, wręcz na pierwszy rzut oka, wytknąć błędny aktu oskarżenia. To z kolei znacząco zwiększa szanse oskarżonego w omawianym tu trybie na zmianę rozstrzygnięcia. W przygotowaniu sprzeciwu od wyroku nakazowego może pomóc Ci doświadczony adwokat